iệc nuôi dạy trẻ gần đây đã trở thành một chủ đề rất phổ biến bởi vì cần thiết phải làm rõ sự khác biệt giữa quá trình trẻ được bố mẹ nuôi dưỡng ở nhà và được giáo dục ở trường. Mối quan hệ giữa bố mẹ và trẻ không giống với mối quan hệ giữa thầy và trò,

 vì vậy phương pháp giáo dục trẻ ở nhà cũng khác với ở trường. Ở trường, thầy cô dạy cho trẻ biết đọc, biết viết và dạy những kiến thức phổ thông, trái lại khi ở nhà, bố mẹ sẽ dạy cho trẻ những kinh nghiệm sống mà họ đã trãi nghiệm qua.
VIỆC NUÔI DẠY T

Nuôi dạy trẻ là quá trình nuôi dưỡng và giáo dục trẻ từ lúc còn bé đến khi trưởng thành

Thuật ngữ “nuôi dạy trẻ” bắt nguồn từ động từ “nuôi dạy”. Khi mọi người nói “nuôi dạy trẻ” nghĩa là làm tròn nhiệm vụ của bậc làm bố làm mẹ. Nhìn chung, phần lớn họ đều thừa nhận rằng trách nhiệm của họ tạo cho trẻ các nhu cầu cơ bản cần thiết. Đó chính là sự an toàn và phát triển của cơ thể, tình cảm, trí não và tinh thần

TRÁCH NHIỆM CỦA BỐ MẸ ĐỐI VỚI TRẺ

A. Khỏe mạnh về thể chấ

Chăm sóc trẻ khỏe mạnh về mặt thể chất tức là chăm sóc cơ thể trẻ được khỏe khoắn (ví dụ: bảo vệ trẻ trước nguy hiểm, chăm sóc sức khỏe, các nhu cầu về ăn, mặc, chỗ ở) và cho trẻ một cuộc sống lành mạnh

B. Phát triển thể chấ

- Tạo điều kiện và cung cấp các phương tiện cho cơ thể trẻ phát triển khỏe mạnh bằng việc tập cho trẻ đến với thể thao. Bên cạnh đó, phát triển các thói quen tốt và hướng trẻ chơi những trò chơi có ích cho sức khỏe

C. Bảo vệ trí nã

Bảo vệ trí não tức là tạo điều kiện cho óc trẻ phát triển. Trẻ chỉ có thể phát huy được khả năng học tập chỉ khi được phát triển trong môi trường an toàn, không bị la mắng hoặc đánh đập. Hãy để cho trẻ thấy gia đình là nơi có không khí yên bình, công bằng, không có ai bị lấn áp. Tạo cho trẻ một môi trường sống “không có sự đe dọa”, “không có lo âu” và những trận “đấu võ mồm”.

D. Phát triển trí nã

Dạy cho trẻ các qui luật tự nhiên và các chuẩn mực đạo đức như:

* Chơi trò chơi đòi hỏi trẻ phải động não và dạy trẻ đọc, viết, làm các phép tính.

* Nghi thức và kỹ năng giao tiếp, cách cư xử, các chuẩn mực đạo đức.

* Quy tắc, cách hình thành lòng tin ở trẻ và các phong tục văn hó

E. Bảo vệ tinh thầ

Che chở tinh thần tức là bảo vệ tinh thần còn non yếu của trẻ. Hãy cho trẻ cảm nhận được rằng chúng đang sống trong một môi trường êm ấm, được mọi người quan tâm, thương yêu bằng cách nựng nịu, âu yếm, ôm ấp trẻ, khuyến khích và động viên tinh thần,…

F. Phát triển cảm xúc

Tạo cho trẻ có cơ hội thể hiện sự yêu thương, quan tâm và giúp đỡ mọi người bằng cách biết chăm sóc người khác, giúp đỡ ông bà. Bày tỏ sự cảm thông và lòng trắc ẩn đối với người lớn, trẻ nhỏ, những người ốm đau, bệnh tật…

 CÁC KIỂU MẪU, PHƯƠNG PHÁP, TRIẾT LÝ, GIÁO DỤC VÀ THỰC TIỄN NUÔI DẠY TRẺ THEO KIỂU TRUYỀN THỐNG

“Mô hình luật giao thông”

Đây là phương thức mang tính hướng dẫn. Bố mẹ dạy cho trẻ biết cách cư xử như thế nào, tức họ dạy trẻ luật cư xử giống như cách họ tuân thủ luật giao thông. Nhưng không phải tất cả bọn trẻ đều lắng nghe và hiểu những điều bố mẹ chúng dạy bảo (ví dụ: một đứa trẻ ở độ tuổi thiếu niên, bố mẹ đã bảo chúng cả nghìn lần rằng ăn cắp là điều xấu nhưng chúng vẫn làm). Việc bố mẹ dạy trẻ những điều hay lẽ phải không phải là sai, nhưng vấn đề ở đây là họ xem việc giáo dục trẻ là một vấn đề đơn giản, chỉ áp dụng phương pháp thiển cận mà chưa hoàn thành hết những trách nhiệm khác của mình.

“Mô hình làm sạch vườn

Bố mẹ thừa biết rằng tính cách của trẻ có mặt tốt cũng có những mặt xấu nhưng họ lúc nào cũng muốn loại bỏ những mặt xấu. Vấn đề tồn tại trong phương pháp giáo dục này là bố mẹ chỉ luôn chỉ trích những lỗi lầm của trẻ hơn là ngợi khen mỗi khi chúng đạt được thành tích gì tốt. Đây là phương pháp nếu áp dụng cả đời thì họ cũng không thể gặt hái được thành công.

Theo nhà triết học S.Soloveychik: “Cả hai phương pháp giáo dục trên đều rất nguy hiểm. Bởi vì nếu theo chiều hướng này, bố mẹ sẽ không ngừng tranh cãi với trẻ, từ đó dẫn đến mối quan hệ giữa hai bên ngày càng xấu đi và tất cả những cố gắng của họ trong việc giáo dục trẻ đều trở nên vô nghĩa. Hơn nữa họ cũng không biết tại sao điều đó lại xảy ra?

“Mô hình thưởng và phạt

Phương pháp dạy trẻ này rất phổ biến. Dựa trên nguyên lý: bố mẹ sẽ ngợi khen hoặc thưởng cho trẻ những phần quà nếu chúng làm tốt và ngược lại chúng sẽ bị phạt đòn, la mắng hoặc khiển trách. Phương pháp này tương đối dễ và sẽ có hiệu quả nếu được áp dụng thường xuyên bởi vì trong đầu trẻ sẽ hình thành tư tưởng về sự công bằng. Nhưng khi thực tế cuộc sống không giống như cách trẻ được giáo dục thì sẽ làm chúng mất đi niềm tin về sự công bằng. Theo nhà triết học S.Soloveychik: “ Phương pháp này làm nguy hại đến tương lai của trẻ. Nếu một người được giáo dục theo phương pháp này từ nhỏ đến lớn, khi đối mặt với những khó khăn hoặc lỗi lầm nghiêm trọng trong đời nó sẽ tự chỉ vào mình và hỏi: Tại sao lại là tôi?”

CÁC KIỂU MẪU, PHƯƠNG PHÁP, TRIẾT LÝ, GIÁO DỤC VÀ THỰC TIỄN NUÔI DẠY TRẺ THEO KIỂU HIỆN ĐẠ

Các bậc bố mẹ thường áp dụng mô hình “Thưởng & Phạt” để giáo dục trẻ, nhưng hiện nay theo các chuyên gia nghiên cứu quá trình phát triển ở trẻ đều cho rằng giáo dục này không phải là phương pháp mang lại hiệu quả cao. Ở một số quốc gia đã có luật nghiêm cấm việc sử dụng các hình thức như dùng roi đánh trẻ mỗi khi chúng phạm lỗi. Thay vào đó, họ sẽ áp dụng một số phương pháp khác như để trẻ có thời gian tự suy ngẫm, kiểm soát hành vi, cách cư xử của trẻ

Một số ví dụ về mô hình giáo dục trẻ theo phương pháp hiện đạ

- Khuyến khích sự tò mò của trẻ: Đây là mô hình gia đình mà trẻ em được khuyến khích khám phá môi trường xung quanh cùng với sự theo dõi và hướng dẫn của bố mẹ

- Người cha nghiêm khắc: Mô hình này đặt nặng vấn đề kỷ luật như là phương tiện để tồn tại và phát triển trong một thế giới khắc nghiệt

- Giáo dục theo cách mềm mỏng: Mô hình này chủ yếu là tạo mối quan hệ tình cảm gắn bó, tránh sử dụng roi đòn đối với trẻ. Tìm hiểu để biết thêm về các nhu cầu tình cảm ở tr

- Chăm sóc trẻ thật cẩn thận: Những bậc bố mẹ áp dụng phương pháp này đều nhận thấy rằng khen ngợi làm cho trẻ bị lôi cuốn còn đòn roi chỉ có hại thêm cho trẻ mà thôi, và vì vậy mà họ tìm những cách thức giáo dục khác để có thể đạt được sự hòa hợp với trẻ.

- Triết lý “giáo dục trẻ dành cho tất cả mọi người”: Dựa trên quan điểm đạo đức, triết lý này cho rằng việc nuôi dạy trẻ là quá trình phân tích các điều kiện và phương tiện để nuôi dạy trẻ. Bố mẹ sẽ gặt hái được thành công trong quá trình này nếu như họ có tìm hiểu thế giới nội tâm của trẻ như tìm hiểu cảm nhận, sự hiểu biết và tinh thần của trẻ. Ý niệm trái tim ngụ ý cảm nhận được yêu thương và khả năng giúp đỡ mọi người của trẻ. Ý niệm sự hiểu biết ngụ ý chỉ cách trẻ cư xử và ý niệm tinh thần ngụ ý khát vọng được làm những điều tốt, tránh những hành động cư xử không phải phép và không lấn áp mọi người. Yếu tố cốt lõi của triết lý này là ý niệm về tư chất, ý thức về giá trị và sự công bằng.