Thầy Trần Văn Đông (ngoài cùng bên phải) giới thiệu máy móc, thiết bị đào tạo nghề của nhà trường. Ảnh : Tuấn Anh  

Khi nghe tôi xin gặp để viết bài về mình, thầy Trần Văn Ðông, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Dạy nghề cơ điện Hà Nội từ chối, nói: "Tôi thì có gì đâu để mà viết".  Ấy vậy mà tới khi gặp mặt, chúng tôi  mới hiểu vì sao thầy Ðông được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì những thành tích đã đạt được trong thực hiện Cuộc vận động lớn.

Thưa thầy, trong công tác dạy nghề, thầy trăn trở nhất điều gì?- Chúng tôi quyết định bắt đầu bằng câu hỏi ấy. Câu hỏi đã mở ra cả một miền tâm tư của người thầy nhiều năm làm công tác đào tạo nghề, trước một vấn đề mà trong thực tế đang còn nhiều bất cập.

Thầy Ðông cho biết: Nếu như ở các trường đại học và cao đẳng khác, cứ đến mùa tuyển sinh là học sinh chen nhau đăng ký thi vào trường, thì tại các trường dạy nghề, số học sinh đăng ký học rất ít. Vì vậy mà công tác tuyển sinh năm nào cũng rất khó khăn. Số học sinh theo học tại trường có cơ cấu ngành nghề mất cân đối. Các em chỉ thích theo học các ngành như: Tài chính, ngân hàng, công nghệ ô-tô, công nghệ thông tin. Còn các nghề như: cấp thoát nước, hàn, cắt gọt kim loại, cơ điện nông thôn thì hầu như không tuyển sinh được, mà đây lại là những nghề mà các doanh nghiệp luôn 'khát' lao động. Nhất là doanh nghiệp trong các khu công nghiệp đang phát triển tại các huyện ngoại thành Hà Nội. Họ đăng ký xin tuyển dụng ngay khi các em còn đang học.

Với mục tiêu chính là đào tạo nghề, góp phần phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật cao phục vụ phát triển nông nghiệp và nông thôn, thầy Ðông không chấp nhận để mâu thuẫn ấy tồn tại. Thầy cùng tập thể cán bộ, giáo viên kiên trì tìm mọi hướng đi, nhằm không chỉ tháo gỡ khó khăn trong công tác tuyển sinh của nhà trường, mà còn cố gắng cân đối cung cầu lao động, đáp ứng nhu cầu thực tế nói trên. Năm nào nhà trường cũng tổ chức hội nghị khách hàng, mời đại diện các doanh nghiệp, trung tâm đào tạo nghề, trường dạy nghề ở cả ba cấp, các trung tâm giới thiệu việc làm, các trường THCS, THPT trên địa bàn thành phố và một số tỉnh lân cận. Tại hội nghị, những bất cập trong công tác đào tạo nghề được đưa ra bàn bạc, tháo gỡ như: Tại sao học sinh phổ thông không học tiếp lên đại học cũng không theo học nghề? Tại sao những nghề mà doanh nghiệp đang rất cần tuyển dụng lao động lại không tuyển sinh để đào tạo nghề được? Làm thế nào gắn kết chặt chẽ doanh nghiệp với cơ sở đào tạo nghề để tạo ra quy trình khép kín giữa đào tạo và tuyển dụng... Hằng năm, nhà trường phát phiếu điều tra khảo sát nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp, lấy ý kiến của doanh nghiệp đối với công tác đào tạo nghề, tỷ lệ học sinh sau đào tạo có việc làm ổn định, thực tế các địa phương và nhu cầu đào tạo nghề tại chỗ... để từ đó có định hướng khi xây dựng chương trình, kế hoạch đào tạo.

Không chỉ dạy nghề tại trường, những năm gần đây, nhà trường phát triển các hình thức đào tạo khác linh hoạt hơn, như đào tạo theo yêu cầu tại các địa phương, nhà trường cử giáo viên tới các địa phương dạy nghề tại chỗ, tạo điều kiện cho học sinh được gần gia đình, giảm tải chi phí học. Bên cạnh đó, nhà trường mở các lớp đào tạo theo 'đặt hàng' của doanh nghiệp, tạo việc làm cho học sinh ngay khi tốt nghiệp, đồng thời giải quyết yêu cầu lao động cho các cơ sở sản xuất. Nhằm thu hút học sinh theo học các ngành nghề mà thị trường lao động đang khan hiếm, nhà trường vận dụng nhiều giải pháp linh hoạt như: Chỉ thu 50% học phí đối với học sinh học nghề hàn, cắt gọt kim loại, thậm chí miễn học phí cho học sinh học các nghề sửa chữa điện, cấp thoát nước... Từ tìm hiểu, khảo sát nhu cầu thực tiễn, đồng thời với điều kiện về nguồn lực sẵn có, bắt đầu từ năm nay, nhà trường mở thêm hai ngành nghề đào tạo mới là cơ điện tử và quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ, với hy vọng sẽ thu hút số lượng học sinh đáng kể bởi  đáp ứng  được nhu cầu rất lớn của các cơ sở sản xuất và các doanh nghiệp hiện nay.

Sự lăn lộn trong từng hướng đi của tập thể nhà trường đã đem lại kết quả phấn khởi: Số lượng tuyển sinh hằng năm không ngừng tăng lên, chất lượng đào tạo nghề nâng cao rõ rệt, nhất là ở hệ cao đẳng, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho thị trường lao động. Trường là 'địa điểm' dạy nghề tin cậy của các doanh nghiệp, không khí dạy và học sôi động, đời sống của giáo viên luôn được cải thiện... Thầy Ðông tự hào cho biết: Nhà trường hiện có ba cơ sở đào tạo tại phường Mai Dịch (Cầu Giấy, Hà Nội), thị trấn Văn Ðiển (Thanh Trì, Hà Nội) và thị trấn Xuân Hòa (Phúc Yên, Vĩnh Phúc). Ðội ngũ giáo viên gồm 225 người và 8.000 học sinh, sinh viên của Hà Nội và nhiều tỉnh, thành phố lân cận theo học. Nhờ tiết kiệm từ các nguồn thu, nhà trường dành 60 tỷ đồng để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng và cải thiện điều kiện làm việc cho cán bộ, giáo viên, công nhân viên trong trường...

Xế chiều, nhưng câu chuyện về đào tạo nghề và giải quyết việc làm của thầy hiệu trưởng nhà trường chưa kết thúc. Bởi thầy Ðông cho rằng, lĩnh vực này không trăn trở, không lăn lộn thì mãi mãi sẽ không thể theo kịp nhu cầu phát triển của xã hội; các cơ sở đào tạo nghề sẽ vẫn mãi đìu hiu, thầy đông hơn trò. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nước ta đang đòi hỏi phải mạnh mẽ, nhất là tại khu vực nông thôn, nếu công tác đào tạo nghề không bám sát thực tiễn thì tình trạng mất cân đối cung - cầu trên thị trường lao động chưa biết đến bao giờ mới giải quyết được...

Một mùa tuyển sinh mới sắp bắt đầu. Chúng tôi tin rằng mái trường này sẽ luôn là điểm sáng trong công tác đào tạo nghề, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho thị trường lao động Thủ đô và nhiều địa phương khác, bởi sự tận tụy và tấm lòng tâm huyết với nghề của tập thể giáo viên Trường cao đẳng Dạy nghề cơ điện Hà Nội.
HẠNH NGUYÊN