TVO- Sự lớn lên và phát triển nhanh về mặt sinh học, tâm lý trước hoặc trong thập kỷ thứ hai của cuộc đời và kết thúc trước tuổi hai mươi là đặc điểm của tuổi mới lớn.
Tuổi mới lớn là tuổi mà có nhiều thay đổi lớn trong cơ thể
Các yếu tố xã hội, môi trường có ảnh hưởng đậm nét trong thời gian này. Sự thay đổi nhanh chóng về nhiều mặt của xã hội, đặc biệt là các phương tiện thông tin liên lạc, giao lưu, các cơ hội vui chơi giải trí trở nên càng ngày càng dễ dàng. Với tốc độ đô thị hóa, các phương tiện giao thông làm cho khỏang cách giữa các nền văn minh, giữa nông thôn và thành thị thu hẹp lại. Sự du nhập, ảnh hưởng của những quan niệm sống, ứng xử văn hóa Âu Mỹ cũng góp phần tạo nên nhiều biến đổi, khiến một số truyền thống văn hóa, đạo đức trở nên xa lạ với lớp trẻ.
Vai trò của gia đình trở nên lỏng lẻo, nhiều gia đình không còn giám sát con em cẩn thận như trước nữa. Lớp trẻ có nhiều thời gian tự do hơn, điều đó làm cho trẻ mới lớn có nhiều cơ hội dấn thân vào các hành động rủi ro hơn, rất dễ bị bạn bè rủ rê và lây nhiễm các nếp nghĩ, hành động xấu. Ngày càng có nhiều trường hợp tai nạn, chấn thương hay thậm chí tử vong trẻ ở tuổi mới lớn. Nguyên nhân có thể do tai nạn xe cộ, không hiểu biết và vi phạm luật giao thông, do sự hiếu động, nghịch ngợm hay do nạn bạo hành, đánh nhau…Nhưng điều đáng lo ngại là các bạn trẻ không lường được mối nguy hiểm do việc làm của mình gây nên.
Những vấn đề về sức khỏe giới tính
Ở tuổi này, những biến đổi tâm sinh lý của tuổi dậy thì gây ra nhiều sự khó chịu. Các em gái có thể gặp rắc rối trong các kỳ kinh, thường là chứng đau bụng do các cơn co bóp tử cung. Hay rối lọan kinh nguyệt là hiện tượng khá phổ biến trong những năm đầu mới lớn. Những bất ổn này thường là nguyên chính của việc nghỉ học, sức khỏe suy giảm, khó tập trung tư tưởng và tâm lý, ứng xử không ổn định.
Các em trai cũng trải qua những biến đổi tương tự, với những biểu hiện khác như vỡ giọng, có nhiều trứng cá, mọc râu và lông trên cơ thể…Nhất là sự tò mò, tìm hiểu về sự phát triển của bộ phận kín và cảm xúc tình dục dẫn tới hiện tượng thủ dâm… Rất nhiều sự biến đổi đó khiến các em có tâm lý bất ổn, vui buồn bất chợt; Có thể là tâm lý lo lắng, nặng nề nhưng cũng có thể xuất hiện và phát triển tâm lý “phá phách” để chứng tỏ mình đã lớn.
Thận trọng với các bệnh lây đường tình dục:
Tuổi mới lớn nếu có họat động tình dục sớm thì tỉ lệ mắc các bệnh này cao hơn so với bất cứ lứa tuổi nào, bởi chưa có hiểu biết, kiến thức cơ bản cần thiết, và cũng không lường trước được hậu quả việc làm của mình. Các hội chứng thường gặp là viêm niệu đạo, cổ tử cung, âm hộ, âm đạo hay nhiễm trùng đường tiết niệu dưới ở nữ, bệnh mồng gà, viêm gan…do vi trùng, siêu vi trùng, nấm và ký sinh trùng... Các bệnh này có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm, dẫn tới vô sinh, ung thư sinh dục và cả bệnh AIDS.
Cần tránh các hành vi nguy hiểm:
Việc dùng và lạm dụng các chất kích thích như rượu, thuốc lá, ma túy rất nguy hiểm, nhất là với tuổi mới lớn. Giới trẻ ngày càng bắt đầu hoạt động tình dục sớm hơn các thế hệ trước. Tình trạng có thai ở tuổi thiếu niên gia tăng trong những năm gần đây là một tình trạng cần được báo động. Và việc dùng các biện pháp tránh thai hoặc phá thai khi chưa có hiểu biết cần thiết nên đã xảy ra nhiều trường hợp thương tâm.
Tóm lại, tuổi mới lớn rất trong sáng, thơ mộng nhưng cũng là giai đoạn có nhiều biến đổi về tâm sinh lý, dễ dẫn tới những hành vi và hậu quả đáng tiếc. Vì vậy, lứa tuổi này rất cần được sự quan tâm, thông cảm và chia sẻ của cha mẹ, bạn bè, thầy cô giáo… ngay từ khi có biểu hiện hơi khác thường để có thể vượt qua giai đoạn biến động này một cách nhẹ nhàng.
|