PN - Để có một chỗ học ở bậc đại học (ĐH) và cao đẳng (CĐ) hiện không quá khó, nhưng vì các thí sinh (TS) không cân nhắc khi chọn ngành, chọn trường để thi, hoặc vì chạy theo tâm lý đám đông, “húc” vào những trường “hot”… nên cơ hội bị bỏ lỡ

Tỷ lệ chọi không cao

Thông thường khi tính tỷ lệ “chọi” trong các kỳ thi tuyển, người ta thường dựa vào số hồ sơ đăng ký dự thi (ĐKDT) và chỉ tiêu nhưng cách tính này hoàn toàn không sát với thực tế. Chẳng hạn, ở kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ năm 2010 có khoảng 1,7 triệu TS ĐKDT, trong khi chỉ tiêu tuyển là 513.000, tỷ lệ “chọi” là 1-3. Nhưng vì số hồ sơ “ảo” chiếm tỷ lệ lớn, số TS tham dự kỳ thi rất thấp so với lượng hồ sơ ĐKDT, nên tỷ lệ “chọi” thật của kỳ thi cũng tụt xuống rất thấp. Thống kê của Bộ GD-ĐT cho thấy: trong cả hai đợt thi ĐH năm 2010, với bốn khối thi chỉ có 973.000 TS dự thi, tỷ lệ “chọi” tính chung là 1-0,9 và tính riêng cho ĐH là 1-2,9. Nhưng đó vẫn chỉ là lý thuyết. Thực tế, một TS có quyền dự thi hai khối ở cả hai đợt thi, nhưng chỉ chọn một chỗ học, nên tỷ lệ “chọi” thật sự còn thấp hơn nữa.

Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, từ nhiều năm qua, số TS tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT hàng năm chỉ trên dưới một triệu. Tương ứng, số TS dự thi ĐH từ nhiều năm nay cũng không thay đổi, trong khi chỉ tiêu tuyển sinh ĐH-CĐ hàng năm vẫn tăng đều từ 6-10%, khiến cơ hội vào ĐH-CĐ của TS ngày càng được rộng mở.

Trở lại kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ năm 2011 sắp tới, Bộ GD-ĐT thông báo sẽ tuyển 548.000 chỉ tiêu trong cả nước, tăng 35.000 so với năm ngoái. Điều này hứa hẹn tỷ lệ “chọi” sẽ không còn là vấn đề đáng quan tâm.

Thí sinh đã thành "thượng đế"

Với xu thế các trường ĐH, CĐ ra đời ngày càng nhiều và quy mô tuyển sinh ngày càng tăng, từ những năm trước, đặc biệt là từ mùa tuyển sinh 2010, người ta thấy rõ người đi học đang dần trở thành “thượng đế”, có quyền chọn lựa chỗ học. Trừ một số trường ĐH “top” và những ngành đào tạo mang tính “độc quyền” như y dược, báo chí tuyên truyền, luật, công an, quân đội… cửa vào còn hẹp, ở tất cả các ngành còn lại, TS đều có cơ hội học tập. Lấy ví dụ như ngành quản trị kinh doanh - một ngành học đang rất “hot” đối với các bạn trẻ, nhưng điểm trúng tuyển năm 2010 tại nhiều đơn vị đào tạo cũng không quá cao. Tại nhiều trường ĐH công lập như Nông Lâm TP.HCM, Công nghiệp Hà Nội, ĐH Vinh, ĐH An Giang… điểm trúng tuyển đều dưới 15. Tại nhiều trường như ĐH Tây Nguyên, ĐH Công nghiệp thực phẩm, điểm trúng tuyển chỉ từ 13-13,5 điểm. Ở một số trường ĐH, CĐ, hệ CĐ trong trường ĐH, điểm trúng tuyển vào hầu hết các ngành cũng chỉ bằng điểm sàn (ĐH: 13 điểm - khối A, D và 14 điểm - khối B, C; CĐ: 10 điểm - khối A, D và 11 điểm - khối B, C), nhưng cả nước vẫn có đến 25% số trường không tuyển đủ chỉ tiêu.

Tổng kết kỳ tuyển sinh năm 2010 cho thấy, số sinh viên tuyển được trong cả nước chỉ đạt hơn 92% chỉ tiêu, cả nước vẫn còn đến gần 50.000 chỗ học không tuyển được. Nguyên nhân được nhiều chuyên gia xác định là đề thi khó, điểm sàn quá cao. Trong Hội nghị tuyển sinh toàn quốc năm 2011 vừa qua, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Vũ Luận đã rất bức xúc về hiện tượng “cơm treo, mèo nhịn đói” này, nên đề nghị cấp dưới phải lưu ý khắc phục trong kỳ tuyển sinh năm 2011 sắp tới.

Chọn trường nào, ngành nào?

Những phân tích nêu trên cho thấy, để có một chỗ học ở bậc ĐH-CĐ hiện không quá khó. Vấn đề còn lại là TS phải xác định đúng khả năng của mình để chọn trường, chọn ngành cho phù hợp. Ông Nguyễn Huy Cảnh - Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hiền (Q.11, TP.HCM) cho biết: số HS đậu ĐH nguyện vọng 1 năm 2010 của trường là 2/3, nhưng tỷ lệ vẫn có thể cao hơn nếu HS biết chọn trường vừa với sức mình.  

TS cũng thường có tâm lý thích trường này hơn trường khác, nhưng các chuyên gia tư vấn khuyên: ngoài chọn ngành theo sở thích, TS còn phải biết khôn ngoan khi chọn trường, sao cho phù hợp với năng lực của bản thân, không nên chạy theo “tâm lý đám đông”, “đua” vào những trường “sao”. Ngoài những trường ĐH công lập nổi tiếng, còn có nhiều trường ĐH tư có khuynh hướng đào tạo rất “thực tế”, chất lượng đào tạo tốt, tỷ lệ sinh viên ra trường có việc làm cao như các trường ĐH Hoa Sen, Lạc Hồng, Kỹ thuật công nghệ, Văn Hiến… TS cũng nên cân nhắc lựa chọn.

Theo tiến sĩ Lê Thị Thanh Mai - Phó ban Đào tạo ĐH và Sau ĐH- ĐHQG TP.HCM, hiện tất cả các trường ĐH và CĐ trong cả nước đều phải thực hiện đào tạo theo chương trình khung của Bộ GD-ĐT nên chương trình thường giống nhau ít nhất 65%. Tiến sĩ Mai khuyên, TS không nên quá lo lắng về chương trình đào tạo hay bằng cấp của trường này, trường khác mà quan trọng là biết chọn cho mình trường vừa với bản thân để có cơ hội học tập và phấn đấu, không mất thời gian uổng phí.    

Minh Nhật