GiadinhNet - Tư vấn bởi TS Đặng Đình Tới (Chủ nhiệm Khối chuyên Lý, Trường THPT chuyên - ĐH Khoa học tự nhiên Hà Nội).
TS Đặng Đình Tới - Người từng dẫn dắt nhiều học sinh đoạt huy chương Vật lý Quốc tế - chia sẻ: Đề thi tốt nghiệp THPT tập trung chủ yếu trong chương trình lớp 12 nên thí sinh cần chú trọng nhiều hơn đến kiến thức lớp 12. Ngoài những lưu ý dưới đây, TS Tới cho biết, các em có thể chọn chương trình chuẩn để ôn cho gọn nhẹ.

Các bạn học sinh lớp 12 rất nên tham khảo đề thi gần đây nhất (năm 2009) để biết mức độ khó và sự phân bố giữa lý thuyết/bài tập, độ phủ của đề lên chương trình. Ảnh: TL

Nên chọn chương trình chuẩn

Thông thường, đề thi tập trung vào chương trình lớp 12. Vì vậy, học sinh chú trọng ôn tập trong phạm vi kiến thức Vật lý 12. Nên chọn chương trình Chuẩn để có thể ôn gọn nhẹ hơn. Đề sẽ phủ toàn bộ chương trình, tuy vậy, những đoạn liên quan đến dẫn dắt công thức, mô tả thí nghiệm, đoạn in chữ nhỏ, hoặc Bài đọc thêm, các em có thể "bỏ qua".

Đặc biệt, với đề thi tốt nghiệp, chỉ cần học sinh thuộc những kiến thức lý thuyết được tổng kết ở cuối mỗi bài trong SGK và làm được những bài tập áp dụng trực tiếp công thức trong sách là có thể đạt được 6 điểm. Bài tập sẽ rơi chủ yếu vào các bài số 1, 2, 3, 5, 7, 8, 9, 12, 14, 15, 16, 17, 20, 25, 30, 33, 35, 36, 37 (theo thứ tự trong SGK Cơ bản).

Lập bảng công thức dễ quên

Ngoài học theo hệ thống kiến thức trong sách giáo khoa, học sinh cũng có "mẹo" để "giải quyết" tốt môn Vật lý. Có thể tổng kết bằng cách so sánh. Chẳng hạn, các loại tia (hồng ngoại, tử ngoại, Rơnghen) hay các loại quang phổ, hiện tượng quang điện trong và ngoài... Lập bảng những công thức "dễ quên" hoặc còn chưa thuộc để "nạp" dần. Viết công thức kèm theo ghi chú về đơn vị. Với những học sinh khá còn có thể biết cỡ giá trị của đại lượng cần tìm và chọn ngay được đáp án.

Lưu ý cấu trúc đề

Cấu trúc đề thi Vật lý tốt nghiệp thường có số câu lý thuyết và câu tính toán chênh nhau không đáng kể. Điểm cho mỗi câu là như nhau. Cấu trúc đề thi đã được Bộ GD&ĐT công bố trước đây cho đề thi tốt nghiệp gồm: Phần chung cho tất cả thí sinh (32 câu) với các phần:  dao động cơ, sóng cơ, dòng diện xoay chiều, dao động và sóng điện từ, sóng ánh sáng, lượng tử ánh sáng, hạt nhân nguyên tử và Từ vi mô đến vĩ mô.

Phần riêng (8 câu) gồm các nội dung: dao động cơ, sóng cơ, dòng điện xoay chiều. Phần dao động và sóng điện từ (4 câu) có các nội dung: Sóng ánh sáng, lượng tử ánh sáng, hạt nhân nguyên tử và Từ vi mô đến vĩ mô (4 câu).  Theo chương trình nâng cao (8 câu) có: động lực học vật rắn (4 câu). Trong phần động lực học vật rắn có các nội dung: Dao động cơ; Sóng cơ; Dao động và sóng điện từ; Sóng ánh sáng; Lượng tử ánh sáng; Sơ lược về thuyết tương đối hẹp; Hạt nhân nguyên tử và Từ vi mô đến vĩ mô: 4 câu.

Đọc kĩ, gạch chân câu "dẫn"

Ở đề thi trắc nghiệm Vật lý, phần bài tập thường khá đơn giản, chủ yếu dùng ngay các công thức sẵn có trong SGK. Chỉ cần đổi đơn vị và thay số là học sinh có thể tính ngay được. Nếu bài tập có phải biến đổi thì thường không quá phức tạp. Các bạn học sinh lớp 12 rất nên tham khảo các đề thi gần đây nhất (năm 2009, 2010) để biết mức độ khó và sự phân bố giữa lý thuyết/bài tập, độ phủ của đề lên chương trình.

Vì đề thi trắc nghiệm có đến 40 câu, làm trong 60 phút nên mỗi câu hỏi thường dễ, các câu hỏi lý thuyết dành tối đa là 30 giây vì đọc xong, các em có thể chọn ngay đáp án. Quan trọng, các em cần đọc kỹ và gạch chân dưới câu dẫn. Chẳng hạn, "Chọn câu sai ". Khi làm các câu tính toán thì phải chú ý đến đổi đơn vị của các đại lượng. Nên đọc lướt qua một lượt và sau đó lần lượt làm từ đầu. Câu nào khó (đối với bản thân thí sinh) thì tạm bỏ qua để làm câu khác trước. Có thể có những câu ở sau lại gợi ý về công thức, đơn vị... cho những câu ở trước. Không nên để sót không trả lời bất kỳ câu nào.

Đừng ôn rộng quá!

Thầy Lại Thế Hiền (GV Vật lý, Trường THPT Lương Thế Vinh, Hà Nội) chia sẻ kinh nghiệm: "Các em nên bám vào các kiến thức cơ bản trong SGK và học thật kĩ, không nên ôn tập rộng quá. Để làm tốt bài thi tốt nghiệp, các em nên làm đề thi thử của tất cả các trường THPT để nắm các dạng bài tập, lý thuyết hay xuất hiện. Như vậy, không kể thi tốt nghiệp THPT mà cả bài thi ĐH, CĐ, các em đều dễ dàng hoàn thành".

Hà Mỹ